Yeni bir şirket kuracak girişimcilerin en sık sorduğu soru “limited mi, anonim mi?” sorusudur. Her iki tür de sermaye şirketidir ve ortakların sorumluluğu kural olarak koydukları sermaye ile sınırlıdır; ancak kuruluş maliyeti, pay devri ve yönetim yapısı bakımından farklılıklar vardır. Doğru seçim için aşağıdaki sorular yol gösterici olabilir.
1. Kaç ortakla başlıyorsunuz, ileride değişecek mi?
Ortak giriş-çıkışının sık olacağını öngörüyorsanız pay devrinin nasıl yapıldığı önem kazanır. Limited şirkette pay devri noter onaylı sözleşme ve genel kurul onayı gerektirirken anonim şirkette pay devri daha esnek yürütülebilir.
2. Ne kadar sermaye ayırabilirsiniz?
Her iki tür için de mevzuatta asgari sermaye tutarları belirlenmiştir ve bu tutarlar dönem dönem güncellenir. Kuruluş maliyeti hesaplayıcımızda güncel asgari tutarları ve sermayeye bağlı masrafları tahmini olarak görebilirsiniz.
3. Yatırımcı ya da halka açılma planınız var mı?
Yatırım almayı, ileride farklı pay grupları oluşturmayı ya da halka açılmayı hedefliyorsanız anonim şirket yapısı genellikle daha uygun bir başlangıç sunar.
4. Yönetim ve kayıt yükünü nasıl karşılayacaksınız?
Anonim şirketlerde yönetim kurulu, genel kurul ve bazı durumlarda bağımsız denetim gibi ek yükümlülükler bulunabilir. Küçük bir ekiple başlayan işletmeler için limited şirket daha sade bir yapı sağlayabilir.
5. Faaliyet alanınız özel bir şart arıyor mu?
Bazı sektörlerde mevzuat belirli bir şirket türünü zorunlu tutar. Faaliyet alanınızın böyle bir şartı olup olmadığını kuruluştan önce kontrol etmek gerekir.
Sonradan tür değiştirmek mümkün mü?
Şirket türü kuruluştan sonra da değiştirilebilir; örneğin limited şirketin anonim şirkete dönüşmesi mevzuatta öngörülen bir işlemdir. Ancak tür değişikliği ek resmi işlemler, masraflar ve zaman gerektirir. Bu yüzden önümüzdeki birkaç yıl içinde ortaklık yapınızın, sermaye ihtiyacınızın ve büyüme planınızın nasıl şekilleneceğini kuruluş aşamasında olabildiğince netleştirmek, sonradan yapılacak değişikliklerin maliyetini azaltır. Şahıs işletmesiyle başlayıp sonradan sermaye şirketine geçmek de sık tercih edilen bir yoldur; bu geçişin vergisel sonuçlarını da önceden planlamak gerekir.
Her işletmenin koşulları farklıdır; bu yazıdaki bilgiler genel niteliktedir. Ön görüşmede durumunuzu dinleyerek seçenekleri karşılaştırmalı olarak özetliyoruz.